Zerdeçal – Curcuma longa - Turmeric – Haridra…




Hangi ismi ile yazarsanız yazın hakkında onlarca bilgi bulabileceğiniz bir bitki. Biraz daha inceleyelim Zerdeçalı (Curcuma longa), toz halini, ekstrelerini ya da etken maddesini.. 

Zerdeçal bilindiği gibi kök kısımları kullanılan bir bitkidir. Köklerinden hazırlanan toz yemeklere eklendiğinde gıdaların tazeliğini koruması, karakteristik koku ve tat katması nedeniyle özel bir önem taşır. Zerdeçal köri sosunun en önemli baharatı olup, sosun uzun süre saklanmasını sağlayarak, lezzetini artırır ve gıdaları koruyucu etki gösterir.


Kurkumin

Yapılan araştırmalar zerdeçalın en önemli etken maddesinin Kurkumin olduğunu göstermiştir. Kurkumin lipofilik yani yağda çözünen fenolik bir madde olup, suda çözünürlüğü çok düşüktür. Bunun yanında asidik mide pHsına oldukça dayanıklı bir maddedir. Kurkuminin antioksidan ve antienflamatuvar özellikleri pek çok çalışma ile gösterilmiştir. Zerdaçalın göstermiş olduğu etkilerin de potansiyel olarak bu madde ve türevlerinden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Peki Kurkumin mi  Zerdeçal mı kullanılmalı ?

Zerdeçal genel olarak baharat ve gıda olarak kullanılırken, kurkumin nutrasötik ya da ilaç olarak kullanılabilecek bir maddedir. Araştırıldığı zaman her ikisi de benzer oldukça faydalı etkiler gösterecektir ama benim kişisel tercihim bitkiden elde edilen saf madde yerine tüm bitkiyi ya da ekstresini kullanmak yönündedir. Bu tercih ancak hekim tarafından tedavide doğrudan kurkumin önerilmişse elbette değişecektir. Zerdaçalın etkisi daha çok önleyici ve koruyucu şekilde ortaya çıkacaktır.
Zerdeçal - Kurkumin

Zerdeçalı karabiber ile birlikte tüketmek neden önemli ?

Unutulmaması gereken nokta zerdeçalda bulunan kurkuminin dolayısıyla zerdeçalın biyoyararlanımının oldukça düşük olduğudur. Kurkumin midede çok az emilir ve emildikten sonra da çok kısa süre sonra parçalanır. Dolayısıyla da etkinliği çok düşüktür, kan düzeyleri zaman zaman hiç tespit edilemeyecek kadar düşüktür. Bunu artırmak için genellikle karabiber ile birlikte kullanılması önerilir. Karabiber içerisinde bulunan piperin kurkuminin etkisini artıracaktır. Karabiber ile birlikte kullanımda kan düzeylerinin %200 e kadar arttığı gösterilmiştir. Hindistan’da da geleneksel olarak yemeklerde zerdeçal karabiber ile birlikte kullanılır. Benzer şekilde eğer gıda desteği kullanılacak ise içerisinde mutlaka karabiber ekstresi ya da piperin taşımasına dikkat edilmelidir.
Zerdeçal - Zeytinyağı- Karabiber



Benzer şekilde zerdeçal ve karabiber kombinasyonunun yağlı gıdalar içinde tüketilmesi de yine etkinliğini artıracak bir diğer yöntemdir. Özellikle zerdeçal, karabiber ve zeytinyağı bir arada kullanılarak yapılan çalışmalarda oldukça anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. 
Son yıllarda kurkuminin etkisini artırmak için nanopartikül, lipozom, fosfolipit kompleks gibi farklı dozaj şekilleri denenerek bu yönde araştırmalar yapılmaktadır. Bu sebeple piyasada satılan zerdeçal ekstrelerinin de gerçekten etkinliğini gösterebilmesi için ya karabiber ile birlikte hazırlanması ya da özel formülasyon teknikleri kullanılarak hazırlanmış olması çok önemlidir.  

Peki ya etkileri ???  

Sindirim sistemi üzerine yararlı etkileri, hazımsızlık, şişkinlik, mide ülserleri, mide kasılmalarını iyileştirici etkisi, Alzheimer’dan koruyucu etkisi, Cilt üzerine faydalı etkileri, romatizmada tedavi edici etkisi, pek çok çalışma ile gösterilmiştir. Kansas State Üniversitesinde yapılan bir araştırmada doğrudan ateşte pişirilen (mangal, barbekü gibi) ya da kızartılan  etlere zerdeçal eklenmesinin kanserojen madde oluşumunu %40 a kadar azalttığıHindistan’da fazla miktarda köri kullanımı dolayısıyla Alzheimer hastalığı sıklığının 70-79 yaş arasındaki Amerika’daki yaşlılara göre dörtte bir oranında daha az olduğu bulunmuştur. Bunun yanında meme, kolon, prostat, mide, karaciğer ve özefagus gibi pek çok kanserde önleyici dolayısıyla korunmaya yardımcı olduğu gösterilmiştir.Zerdeçal ve kurkumin üzerindeki araştırmalar dünyanın pek çok yerinde hızla devam etmektedir.



Zerdeçalı sofralarınızdan eksik etmemeniz dileğiyle..

1. Bioavailability of Curcumin: Problems and Promises: Anand ve ark., 4(6), 807–818 Molecular Pharmaceutics, 2007.
2. WHO Monographs on Selected Medicinal Plants - Volume 1
3. Turmeric, the Golden Spice: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92752/


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Uçucu yağ kullanımında nelere dikkat edilmeli ? Aromaterapi ne kadar güvenli ?

Vincent Van Gogh'un Yüksükotu ve Pelinotu ile imtihanı..

Mis gibi kokan tıbbi bitkisel çaylar

Zerdeçaldan kurkumine yolculuk - 2: Zerdeçalı karabiber ve zeytinyağı ile tüketmek en doğrusu..

Çocuklarda papatya ile gelen sağlık..

Lavanta ve migren..

"Başın mı ağrıyor ? Bir parça söğüt kabuğu alsana!" - Aspirin'in hikayesi

Omega 3 ve Omega 6 Yağ Asitlerinin Önemi

Shakespeare'in bitkileri...