Fesleğenin getirdikleri..

Fesleğen yüzlerce yıldan beri hem gıda olarak, hem baharat olarak hem de tedavi edici etkisinden yararlanmak amacıyla kullanılmaktadır. Fesleğen Latince “Ocimum basilicum”, İngilizce “Sweet Basil” isimli bitkiye işaret eder. Nane, kekik, biberiye, lavanta ve adaçayı gibi pek çok kokulu bitkiyi içeren Lamiaceae familyasından bir bitkidir.

Ocimum basilicum 
Fesleğenin Hindistan kökenli bir bitki olduğu, bunun yanında dünyanın her köşesinde yaygın olarak yetiştiği ve yetiştirildiği görülmektedir. Fesleğen ile ilgili ilk kayıtlar M.S. 807 yılına kadar uzanmakta ve o dönemde Çin’in Hunan bölgesinde kullanıldığı belirtilmektedir.
Gıda olarak tüketilen bir bitki olması nedeniyle fesleğenin farklı kültürlerde farklı varyeteleri kullanılmaktadır. Ocimum basilicum daha çok İtalyan mutfağında, O. basilicum  var thytsiflora (Thai Fesleğeni), O. X citriodorum (Limon kokulu fesleğen), O. tenuifolium gibi türler ise daha çok Asya da tercih edilmektedir. 
Ülkemizde fesleğen ya da reyhan ismiyle bilinmekte ve yine O. basilicum'a yaygın olarak rastlanmaktadır. 
Eski Mısır’da mumyalamada kullanılmış, eski Yunan’da “basilikon phuton” yani saraya ait bir bitki olarak adlandırılmakta ve “Basil” isminin de buradan geldiği düşünülmektedir. Ayrıca fesleğenin farklı kültürlerde farklı sembolik anlamları da vardır. Örneğin Yahudi kültüründe oruç esnasında kuvvetlendirdiği, Portekiz’de dini bayramlarda sevdiklerine verilen bir hediye olduğu söylenmektedir.
Günümüzde fesleğen hem mutfaklarda kullanılan çok önemli ve yaygın bir baharat, hem parfüm, hem tütsü hem de önemli bir tıbbi bitkidir. Genellikle taze olarak kullanımı tercih edilir, kurutulması durumunda kokusunun büyük çoğunluğu kaybolur. Kurutmak yerine dondurulması ile kokusunu daha fazla muhafaza eder. Kurutulacaksa gölgede kurutulmalı yapraklarının kararmasına izin verilmemelidir. Fesleğen çok iyi bilinen bir sos olan pesto sosun en temel bileşenini oluşturmaktadır. 
Pesto sos 
Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar fesleğen uçucu yağının kuvvetli bir antioksidan, antiviral ve antimikrobiyal olduğunu göstermektedir. Ayrıca sinek kovucu özelliği de gösterilmiş ve salgıladığı koku sayesinde bulunduğu ortamlara sivrisinek gelmesini engellemektedir.

Bahçelerde, balkonlarda, pencere önlerinden rüzgarla gelen fesleğen kokusu, ya da elinizi üzerinde gezdirdiğimizde gelen ferahlık en güzel yanı olsa gerek.. 

Fesleğen kokulu günler dileğiyle.. 

Bir de Ayna'dan "Fesleğen kokulu yarim" dinleyelim... 



Kaynaklar: 
Sullivan C., Food For Thought: The Science, Culture, & Politics of Food in Spring, 2009.
Ahmad CH, British Journal of Pharmaceutical Research, 7(5), 330-339, 2015. 
(1) https://gobotany.newenglandwild.org/species/ocimum/basilicum/

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Mis gibi kokan tıbbi bitkisel çaylar

Uçucu yağ kullanımında nelere dikkat edilmeli ? Aromaterapi ne kadar güvenli ?

Vincent Van Gogh'un Yüksükotu ve Pelinotu ile imtihanı..

Zerdeçal – Curcuma longa - Turmeric – Haridra…

Çocuklarda papatya ile gelen sağlık..

Zerdeçaldan kurkumine yolculuk - 2: Zerdeçalı karabiber ve zeytinyağı ile tüketmek en doğrusu..

"Başın mı ağrıyor ? Bir parça söğüt kabuğu alsana!" - Aspirin'in hikayesi

Shakespeare'in bitkileri...

Antioksidan gerçeği..

Hem sağlıklı hem lezzetli bir Kış Çayına ne dersiniz ?